Elektroodpady to grupa odpadów obejmująca zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny. Są to urządzenia gospodarstwa domowego, sprzęt teleinformatyczny, telekomunikacyjny, audiowizualny, oświetleniowy i medyczny, narzędzia elektryczne i elektroniczne, automaty, czujniki, urządzenia pomiarowe itp. Elektroodpady nie mogą być wyrzucane łącznie z innymi odpadami, ponieważ zawierają substancje szkodliwe oraz trujące: rtęć, ołów, chrom, kadm, nikiel, PCB, R-12, azbest.
GRUPY I RODZAJE ELEKTROODPADÓW
| grupa | przykłady |
| 1. Sprzęt działający na zasadzie wymiany temperatury | Chłodziarki, zamrażarki, sprzęt automatycznie wydający produkty chłodzone, sprzęt klimatyzacyjny, sprzęt do osuszania, pompy ciepła, grzejniki zawierające olej, inny sprzęt działający na zasadzie wymiany temperatury stosujący do celów wymiany temperatury płyny inne niż woda. |
| 2. Ekrany, monitory i sprzęt zawierający ekrany o powierzchni większej niż 100 cm | Ekrany, odbiorniki telewizyjne, cyfrowe ramki LCD do zdjęć, monitory, laptopy, notebooki |
| 3. Lampy | Proste lampy fluorescencyjne, kompaktowe lampy fluorescencyjne, lampy fluorescencyjne, wysokoprężne lampy wyładowcze – w tym ciśnieniowe lampy sodowe i lampy metalohalogenkowe, niskoprężne lampy sodowe, diody elektroluminescencyjne (LED). |
| 4. Sprzęt wielkogabarytowy | Pralki, suszarki do odzieży, zmywarki, kuchenki, piekarniki elektryczne, elektryczne płyty grzejne, oprawy oświetleniowe, sprzęt do odtwarzania dźwięku lub obrazu, sprzęt muzyczny (z wyjątkiem organów piszczałkowych zainstalowanych w kościołach), urządzenia używane do dziania i tkania, komputery wielkogabarytowe – mainframe, drukarki wielkogabarytowe, sprzęt kopiujący, wielkogabarytowe automaty uruchamiane monetą, wielkogabarytowe wyroby medyczne, wielkogabarytowe przyrządy do monitorowania i kontroli, wielkogabarytowe urządzenia automatycznie wydające produkty i pieniądze, panele fotowoltaiczne. |
| 5. Sprzęt małogabarytowy | Odkurzacze, zamiatacze do dywanów, urządzenia do szycia, kuchenki mikrofalowe, oprawy oświetleniowe, sprzęt wentylacyjny, żelazka, tostery, noże elektryczne, czajniki elektryczne, zegary i zegarki, golarki elektryczne, wagi, urządzenia do pielęgnacji włosów i ciała, kalkulatory, odbiorniki radiowe, kamery video, sprzęt wideo, sprzęt hi-fi, instrumenty muzyczne, małogabarytowe narzędzia elektryczne i elektronicznego odtwarzania dźwięku lub obrazu, elektryczne lub elektroniczne zabawki, sprzęt sportowy, komputery rowerowe, do nurkowania, biegania, wiosłowania itd., czujniki dymu, regulatory ciepła, małogabarytowe wyroby medyczne, termostaty, małogabarytowe przyrządy do monitorowania i kontroli, małogabarytowe urządzenia automatycznie wydające produkty, mały sprzęt ze zintegrowanymi panelami fotowoltaicznymi. |
| 6. Małogabarytowy sprzęt informatyczny i telekomunikacyjny (żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm) | Telefony komórkowe, GPS, kalkulatory kieszonkowe, routery, komputery kieszonkowe, drukarki, telefony |
DYSTRYBUTORZY, PUNKTY SERWISOWE:
Dystrybutor– rozumie się przez to osobę fizyczną, jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej lub osobę prawną w łańcuchu dostaw, która udostępnia na rynku sprzęt; dystrybutor może być jednocześnie wprowadzającym sprzęt
Punkt serwisowy– rozumie się przez to miejsce, w którym jest wykonywana działalność gospodarcza polegająca na naprawie sprzętu
Jeżeli punkt serwisuje sprzęt zaliczany do sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, to można uznać, że odpady z niego powstałe są odpadami stanowiącymi zużyte artykuły konsumpcyjne i jest to działalność polegająca na nieprofesjonalnym zbieraniu odpadów . Sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych w praktyce może być również użytkowany przez inne podmioty – jego zbieranie w sklepach czy w punktach serwisowych jest traktowane tak samo jak zbieranie zużytego sprzętu pochodzącego faktycznie z gospodarstw domowych. Jeżeli natomiast serwisowanie dotyczy innego sprzętu – prowadzący taki punkt prowadzi zbieranie zużytego sprzętu na podstawie zezwolenia na zbieranie odpadów.
Jeżeli dystrybutor prowadzi jednostkę handlową o powierzchni min. 400 m2, w której sprzedaje sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych, zobowiązany jest do przyjmowania w tej jednostce zużytego sprzętu, nawet jeżeli klient nie zakupił nowego urządzenia. Oddawany elektroodpad, aby został przyjęty, powinien pochodzić ze sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, a jego wymiary nie mogą przekraczać 25 cm. Informacje o tym obowiązku również muszą być udostępnione w jednostce handlowej.
Zarówno dystrybutor jak i prowadzący punkt serwisowy są uprawnieni do odmowy przyjęcia zużytego sprzętu, który z uwagi na zanieczyszczenia stwarza zagrożenia dla zdrowia lub życia osób przyjmujących sprzęt.
Podmiot prowadzący punkt serwisowy okazjonalnie przyjmujący od konsumentów zużyty sprzęt, jako nieprofesjonalny zbierający odpady:
- nie ma obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie;
- nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji takich odpadów;
- nie podlega obowiązkowi wpisu do rejestru BDO
PRZYKŁAD: Pan Darek prowadzi punkt serwisowy telefonów. Klient 1 przynosi mój swój stary telefon, który nie nadaje się do naprawy. Pan Darek przyjmuje go jako nieprofesjonalny zbierający. Nie potrzebuje do tego wpisu do BDO. Pana Darka odwiedza też Klient 2, który prosi o wymianę wyświetlacza w telefonie. Pan Darek wytwarza więc elektroodpady (stary wyświetlacz, który wymienił na nowy). Aby oddać je profesjonalnej firmie sprzedającej potrzebuje wpisu do BDO, ma obowiązek prowadzenia ewidencji. Chyba, że wytwarza tych odpadów tak mało, że obejmuje go Rozporządzenie Ministra Klimatu w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów.
OBOWIĄZKI SPRZEDAWCÓW I PUNKTÓW SERWISOWYCH
Sprzedawcy detaliczni i hurtowi mają następujące zobowiązania:
- Przy zakupie nowego sprzętu do nieodpłatnego przyjęcia zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, pochodzącego z gospodarstw domowych, w ilości nie większej niż sprzedawany sprzęt tego samego typu (1:1). Nie mają natomiast obowiązku ponoszenia kosztów transportu zużytego sprzętu; dotyczy także punktów serwisowych.
- Prowadzący punkt serwisowy ma obowiązek do nieodpłatnego przyjęcia sprzętu, jeżeli jego naprawa jest niemożliwa lub nieopłacalna dla jego właściciela.
- Mogą odmówić przyjęcia zużytego sprzętu w przypadku, gdy stwarza on zagrożenie dla zdrowia lub życia osób przyjmujących zużyty sprzęt.
- Sprzedaż wyłącznie sprzętu wprowadzonego do obrotu przez wprowadzającego.
- W punkcie sprzedaży oraz w punkcie serwisowym musi być umieszczona informacja o punktach zbierania zużytego sprzętu.
- Sprzedawany sprzęt musi być oznakowany symbolem przekreślonego kontenera na odpady.
- Sprzedawany sprzęt musi być opatrzony informacją o zakazie umieszczania go łącznie z innymi odpadami, wyjaśnieniem znaczenia oznakowania (symbol przekreślonego kontenera na odpady), informacją o potencjalnych skutkach dla środowiska i zdrowia ludzi wynikających z obecności składników niebezpiecznych w sprzęcie, a także informacją o systemie zbierania zużytego sprzętu oraz o roli gospodarstwa domowego w procesie ponownego użycia i odzysku.
- Sprzedawca detaliczny ma obowiązek nieodpłatnego przekazania przyjętego zużytego sprzętu hurtownikowi lub prowadzącemu zakład przetwarzania lub organizacji odzysku.
OBOWIĄZKI WPROWADZAJĄCEGO SPRZĘT – informacje na ten temat znajdą się w oddzielnym wpisie.
OBOWIĄZKI KONSUMENTA – UŻYTKOWNIKA SPRZĘTU
Postępowanie z elektroodpadami:
- Nie wolno wyrzucać elektroodpadów do zwykłego śmietnika, na sprzęcie znajduje się znak przekreślonego kosza
- Sprzedawcy detaliczni i hurtowi sprzedając nowy towar mają obowiązek nieodpłatnie przyjąć od swojego klienta zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (ZSEE), który jest tego samego rodzaju i w takiej samej ilości (stosunek 1:1 tj. zużyta pralka za nową pralkę), ale sprzedawca nie ma obowiązku zapewnić transportu tego sprzętu z mieszkania użytkownika do sklepu
- Posiadacz zużytego, zepsutego sprzętu może oddać go do specjalnych punktów zbiórki ZSEE działających w ramach gminnych jednostek organizacyjnych lub w punktach legalnie istniejących przedsiębiorstw prywatnych
- Konsument może nieodpłatnie pozostawić sprzęt oddany do naprawy w punkcie serwisowym w przypadku, gdy jego naprawa jest niemożliwa lub nieopłacalna.
- Zarówno sprzedawca jak i prowadzący punkt serwisowy mają prawo odmówić przyjęcia zużytego sprzętu w przypadku, gdy stwarza on zagrożenie dla zdrowia lub życia przyjmujących.
- Informacje o punktach zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego pochodzącego z gospodarstw domowych użytkownik może uzyskać w urzędzie gminy, w punktach serwisowych oraz w punktach sprzedaży sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych.
